New Publication: University Textbook "Human Rights Law", origjinal title in Albanian "Te Drejtat e Njeriut"

Dear subscribers,


A new University Textbook titled “Human Rights Law”, original title “Te Drejtat e Njeriut” is now available in Albanian Language.

Title: “Te Drejtat e Njeriut”
Author: Jordan DACI
Price: 15 Euro (1500 Albanian Leke)
No. of pages: 366
Format: B5

Publishing-House: Luarasi University Press 2006
Copyrights reserved to the author


CIP Katalogimi në BK Tiranë

Daci, Jordan
Të Drejtat e Njeriut / Jordan DACI ; red. Ibrahim DACI. –
Tiranë : Luarasi, 2006.
368 f.;24 X 17 cm – (Univ. “Luarasi” Fak. i Drejtësisë)
Bibliogr.

ISBN 99943-756-4-4


341.123 (075.8)
341.231.14 (075.8)


You may order a book by contacting the author at: jordan.daci@gmail.com

Best regards,


Table of content in Albanian language


Tabela e përmbajtjes

Hyrje në të Drejtat e Njeriut .........................................................................13

I Çfarë studion lënda e të Drejtave të Njeriut .................................................13
II E Drejta e të Drejtave të Njeriut dhe e Drejta Ndërkombëtare e të Drejtave
të Njeriut ...................................................................................................15
III Studimi i të Drejtave të Njeriut..................................................................17

Kapitulli I
Koncepti i të Drejtave të Njeriut .....................................................................19

1.1 Shteti dhe të Drejtat e Njeriut....................................................................21
1.2 Individi...................................................................................................24
1.3 Vlerat dhe universaliteti i të Drejtave të Njeriut.............................................25

Kapitulli II
Burimet e të Drejtave të Njeriut........................................................................27

2.1 E drejta e të Drejtave të Njeriut si pjesë e të Drejtës Ndërkombëtare
Publike.........................................................................................................28
2.2 Statusi i shtetit dhe individit në të Drejtën Ndërkombëtare.............................29
2.3 Karta Ndërkombëtare e të Drejtave të Njeriut................................................30
2.4 E Drejta Ndërkombëtare e të Drejtave të Njeriut............................................31

Kapitulli III
Përgjegjësia e Shtetit për të Mbrojtur të Drejtat e Njeriut .....................................35

3.1 E Drejta Ndërkombëtare e të Drejtave të Njeriut............................................36
3.2 Kushtetutat kombëtare..............................................................................37
3.3 Aktet e tjera ligjore kombëtare...................................................................38
3.4. E Drejta Ndërkombëtare dhe e Drejta Kombëtare.........................................38
3.4.1 Traktatet..............................................................................................41
3.4.2 Burime të tjera të së Drejtës Ndërkombëtare.............................................43
3.5 Detyrime të tjera ndërkombëtare................................................................44

Kapitulli IV
Të Drejtat e Njeriut dhe aktorët jo shtetëror.......................................................45

4.1 OJQ-të dhe të Drejtat e Njeriut....................................................................45
4.2 Të Drejtat e Njeriut dhe mundësimi i ndihmës humanitare nga OJQ-të............47
4.3. Deklarata e Mbrojtësve të të Drejtave të Njeriut...........................................48
4.4. OJQ-të dhe mbledhja e të dhënave mbi të drejtat e Njeriut ..........................49
4.5 OJQ-të në sistemin e OKB-së.....................................................................50
4.6 Të Drejtat e Njeriut dhe zbatimi horizontal....................................................53

Kapitulli V
Zhvillimi e përsosja e të Drejtave të Njeriut dhe OKB-ja.......................................55

5.1 Zhvillimi i të Drejtave të Njeriut dhe OKB-ja..................................................55
5.2 Organet e të Drejtave të Njeriut sipas Kartës së OKB-së................................57
5.3 Organet e të Drejtave të Njeriut sipas traktateve..........................................62
5.4 Sistemi i ankimit dhe procedurat................................................................63
5.5 Detyrimi i organeve të OKB-së për të respektuar të Drejtat e Njeriut...............66

Kapitulli VI
Sistemi Europian për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut.......................................69

6.1 Zhvillimi i mekanizmave rajonale...............................................................69
6.2 Sistemi rajonal Europian............................................................................70
6.2.1 Konventa Europiane për të Drejtat dhe Liritë Themelore
të Njeriut (KEDNJ)...........................................................................................72
6.2.2 Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ)....................................75
- E drejta e ankimit............................................ .........................................77
- Kushtet që duhen plotësuar për pranimin e kërkesës............................. 81
- Procedurat pranë Gjykatës...................................................................... 87
6.3.1 Bashkimi Europian (BE) ............................................ ..........................96
6.3.2 Karta e Lirive dhe të Drejtave Themelore................................................98
6.4 OSBE.................................................................................................... 101
6.5 Instrumente të tjerë të rëndësishëm në kuadër të Sistemit
Rajonal Evropian......................................................................................105

Kapitulli VII
Sisteme të tjera rajonale për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut................... 109

7.1 Sistemi Amerikan............................................................................ 109
7.1.1 Traktatet e të Drejtave të Njeriut në Amerikë......................................... 109
7.1.2 Komisioni Ndër-Amerikan..................................................................... 112
- Procedura para komisionit................................................................... 113
7.1.3 Gjykata Ndër-Amerikane..................................................................... 115
- Juridiksioni dhe funksionimi i Gjykatës............................................. 116
- Katalogu i të Drejtave dhe Lirive në Sistemin Amerikan................... 117

7.2 Sistemi Afrikan...................................... ......................................... 118
7.2.1 Karta Afrikane për të Drejtat e Njeriut dhe të Popujve........................... 119
7.2.2 Komisioni Afrikan për të Drejtat e Njeriut dhe të Popujve...................... 121
- Procedimi i Komisionit.......................................................................... 122
7.2.3 Instrumente të tjera......................................................................... 124
7.2.4 Gjykata Afrikane për të Drejtat e Njeriut dhe Popujve............................. 126
- Bashkimi (Unioni) Afrikan................................................................... 127
- Instrumente të tjera Afrikane................................................................ 127
7.3 Sistemi i Lindjes së Mesme dhe Sistemi Aziatikë.................................... 127

Kapitulli VIII
Kufizimi i të Drejtave të Njeriut.................................................................... 131

8.1 Kufizimi i të Drejtave të Njeriut nga shteti............................................... 131

Kapitulli IX
Të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore................................................. 141

9.1 Diskutim i përgjithshëm........................................................................ 141
9.2 Të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore (ESCR) si të drejta
të Njeriut dhe lidhja e tyre me të drejtat civile e politike (CPR)................. 143
9.3 Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore....... 147
9.4 E drejta për një standard minimal jetese, duke përfshirë
të drejtën për ushqim, veshje, strehim dhe ujë............................................. 148
9.5 E drejta për shëndet.............................................................................150
9.6 E drejta për arsim.................................................................................151
9.7 E drejta për siguri sociale.......................................................................... 153
9.8 E drejta për punë dhe kushte të nevojshme............................................... 154
9.9 E drejta për të krijuar sindikata dhe e drejta e grevës.................................. 155
9.10 E drejta për jetë kulturore.......................................................................156
9.11 Gjykueshmëria e të drejtave ekonomike, sociale kulturore....................... 157

Kapitulli X
Tortura, jeta dhe skllavëria........................................................................... 167

10.1 Ndalimi i torturës dhe çfarëdo lloj trajtimi çnjerëzor dhe degradues......... 167
10.2 E drejta për të jetuar............................................................................168
10.2.1 Dënimi me vdekje............................................................................. 170
10.2.2 Armët bërthamore............................................................................. 171
10.3 Ndalimi i skllavërisë dhe i punës së detyruar............................................ 171

Kapitulli XI
Diskriminimi, siguria e personit, procesi i drejtë............................................. 175

11.1 Ndalimi i diskriminimit.......................................................................... 175
11.2 E drejta për siguri e personit.................................................................. 177
a. Heqja e lirisë si pasojë e një vendimi të një gjykate kompetente........ 178
b. Heqja e lirisë për shkak të mos zbatimit të një urdhri të
dhënë nga Gjykata................................................................................ 178
c. Arresti dhe paraburgimi me qëllim dërgimin përpara
autoritetit gjyqësor kompetent............................................................. 179
d. Heqja e rregullt e lirisë së një të mituri................................................ 179
e. Heqja e rregullt e lirisë së një personi të dyshuar se mund të
përhapë një sëmundje ngjitëse, heqja e lirisë së një të çmenduri,
të një të alkoolizuari, të një toksikomani ose të një vagabondi........... 180
f. Heqja e lirisë në rastin e dëbimit dhe të ekstradimit............................ 181
2. E drejta për informim për arsyet e arrestimit dhe të
akuzës që rëndon ndaj tij..................................................................... 182
3. E drejta për t’u dëgjuar nga një gjyqtar.............................................. 182
4. E drejta për të kërkuar kontrollin gjyqësor të
ligjshmërisë së heqjes së lirisë (Habeas Corpus)............................... 183
5. E drejta për kompensim për shkak të heqjes së paligjshme të lirisë.... 184
11.3 E drejta për proces të drejtë...................................................................... 184
11.3.1 Procedimi penal.................................................................................... 187
a. E drejta për t’iu drejtuar një gjykate të pavarur dhe të paanshme....... 187
b. E drejta për një proces gjykimi brenda një afati të
arsyeshëm dhe proces të hapur............................................................ 189
c. Gjykimi në mungesë “in absentia” .................................................... 190
d. Parimi i barazisë së mjeteve ose “armëve” ........................................ 191
e. Arsyetimi i vendimeve dhe e drejta për të mos dëshmuar
kundra vetës........................................................................................ 191
f. Prezumimi i pafajësisë (in dubio pro reo)........................................... 192
g. E drejta për t’u vënë në dijeni brenda një afati sa më të shkurtër
në një gjuhë që i akuzuari kupton dhe në mënyrë të hollësishme...... 192
gj. E drejta për kohë dhe lehtësi të mjaftueshme për
përgatitjen e mbrojtjes........................................................................ 192
h. E drejta për t’u mbrojtur vetë ose nëpërmjet një përfaqësuesi............ 193
i. E drejta për t’u ndihmuar falas me një përkthyes................................ 193
- Ndalimi i dënimit të pa parashikuar në ligj.......................................... 194
- Ndalimi i gjykimit dhe i dënimit dy herë për të njëjtën
vepër penale (Ne bis in idem) ............................................................ 194
11. 4 Diskriminimi pozitiv........................................................................... 195

Kapitulli XII
Të drejtat e shprehjes................................................................................ 197

12.1 Test i përgjithshëm për të përcaktuar një dhunim
të të drejtave të shprehjes........................................................................... 197
12.2 E drejta e mendimit, e ndërgjegjes dhe e besimit.................................... 198
12.3 E drejta e lirisë së shprehjes dhe mendimit............................................... 200
12.4 E drejta e organizimit dhe tubimit............................................................. 203

Kapitulli XIII
Prona, pakicat, demokracia, jeta private, fëmijët dhe gratë.......................... 205

13.1 E drejta e pronës.................................................................................. 205
13.1.1 Mbrojtja e të drejtës së pronës në të Drejtën Ndërkombëtare................... 209
13.1.2 Mbrojtja e pronës nga Kushtetuta e RSH................................................. 209
13.2 Demokracia........................................................................................... 211
13.2.1 Marrëdhënia ndërmjet të drejtës së pronësisë private dhe demokracisë... 213
13.3 Të drejtat e pakicave.............................................................................. 218
13.4 E drejta për jetë private dhe familjare...................... ................................ 222
13.4.1 Mbrojtja e jetës private.......................................................................... 222
13.4.2 E drejtat e respektimit të vendbanimit...................... ............................... 224
13.4.3 Mbrojtja dhe respektimi i korrespondencës.............................................. 224
13.4.4 Mbrojtja e jetës familjare....................................................................... 225
13.4.5 E drejta për të formuar familje................................................................. 226
13.4.6 Barazia ndërmjet bashkëshortëve........................................................... 226
13.5 Mbrojtje e veçantë për fëmijët dhe gratë.................................................. 227

Kapitulli XIV
Të drejtat e grupeve, paqja, ambienti, e Drejta Ndërkombëtare
Humanitare, përgjegjësia Penale Ndërkombëtare e individëve..................... 229

14.1 E drejta e vetëvendosjes......................................................................... 229
14.2 E drejta për zhvillim.................................................................................. 243
14.3 E drejta për paqe...................................................................................... 244
14.4 E drejta për një mjedis të përshtatshëm..................................................... 245
14.5 Zbatimi i të Drejtës Ndërkombëtare Humanitare dhe
përgjegjësia penale individuale ndërkombëtare......................................... 247
14.5.1 DNH dhe e Drejta e të Drejtave të Njeriut......................................... 249
14.5.2 Zbatimi i DNH................................................................................... 252
14.5.3 Përgjegjësia penale individuale ndërkombëtare..................................... 259

Kapitulli XV
Strategjitë për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut........................................... 261
Kapitulli XVI
Sistemi i mbrojtjes së të Drejtave të Njeriut në Shqipëri................................ 265

16.1 Legjislacioni shqiptar dhe të Drejtat e Njeriut........................................ 265
16.1.1 Kushtetuta e RSH........................................................................... 269
16.1.2 Kufizimi i të drejtave të sanksionuara në Kushtetutë............................ 274
16.2 Marrëveshjet ndërkombëtare................................................................ 274
16.3 Raporti midis legjislacionit të brendshëm dhe atij ndërkombëtar............ 275
16.4 Avokati i Popullit........................................................... ................... 277
16.5 Organe të tjera........................................................... ...................... 280
16.5.1 Kuvendi i Shqipërisë......................................................................... 280
16.5.2 Këshilli i Ministrave dhe Qeverisja Vendore........................................... 281
16.5.3 Gjykata Kushtetuese........................................................................... 281
16.5.4 Gjykatat e Shkallës së parë, Gjykatat e Apelit dhe Gjykata e Lartë dhe gjykatat e tjera të veçanta të krijuara me ligj.......................... 282

Bibliografia................................................................................................... 285

Shtojcë......................................................................................................... 299

1. Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut................................................ 301
2. Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile e Politike....................................... 307
3. Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore........... 321
4. Konventa Europiane për të Drejtat dhe Liritë Themelore të Njeriut
së bashku me protokollet shtesë Nr. 1, 4, 6, 7, 12, 13, 14............................. 331
Konventa për Eliminimin e të Gjitha Formave të Diskriminimit ndaj Grave....... 361